Phục hồi quốc tịch Việt Nam được hiểu thế nào?
Cụm từ “Phục hồi quốc tịch” hoặc “Xin lại quốc tịch” là cách gọi dân gian, phổ biến. Phục hồi quốc tịch Việt Nam là thủ tục pháp lý cho phép người từng có quốc tịch Việt Nam (nhưng đã thôi hoặc bị tước) được cấp lại quốc tịch Việt Nam theo quyết định của Chủ tịch nước.
Về thuật ngữ pháp lý chính xác: Luật Quốc tịch Việt Nam sử dụng chính thức cụm từ “Trở lại quốc tịch Việt Nam” (được quy định tại Mục 3 chương II Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025). Cụm từ này áp dụng cho cá nhân đã từng có quốc tịch Việt Nam nhưng đã mất quốc tịch (do thôi quốc tịch hoặc bị tước quốc tịch) và hiện có nguyện vọng đăng ký xin mang lại quốc tịch Việt Nam.
Ai có thể xin trở lại quốc tịch Việt Nam?
Theo quy định tại Điều 23 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025, người xin trở lại quốc tịch Việt Nam bắt buộc phải là người đã mất quốc tịch Việt Nam (theo các căn cứ quy định tại Điều 26 của Luật, bao gồm trường hợp đã làm thủ tục thôi quốc tịch hoặc bị tước quốc tịch Việt Nam) và có đơn xin trở lại.
Để được xem xét, người xin trở lại phải cung cấp giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp trước đây để chứng minh từng có quốc tịch Việt Nam (như Giấy khai sinh, Hộ chiếu Việt Nam cũ, Quyết định cho thôi quốc tịch, Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân cũ, Trích lục hộ tịch…) và thuộc một trong các trường hợp được Nhà nước xem xét cho trở lại quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật.
Trường hợp nào được xem xét trở lại quốc tịch?
Căn cứ trực tiếp theo Điều 23 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025 đang có hiệu lực, người đã mất quốc tịch Việt Nam được xem xét giải quyết cho trở lại quốc tịch Việt Nam nếu thuộc các trường hợp sau:
- Người đã mất quốc tịch Việt Nam theo quy định tại Điều 26 có đơn xin trở lại quốc tịch Việt Nam.
- Người bị tước quốc tịch Việt Nam chỉ được xem xét cho trở lại sau ít nhất 5 năm kể từ ngày bị tước quốc tịch.
- Người xin trở lại quốc tịch Việt Nam đồng thời xin giữ quốc tịch nước ngoài được xem xét nếu được Chủ tịch nước cho phép
- Người xin trở lại quốc tịch Việt Nam sẽ không được chấp thuận nếu việc đó làm phương hại đến lợi ích quốc gia của Việt Nam.
Trường hợp loại trừ (Không được xem xét): Người xin trở lại quốc tịch Việt Nam sẽ không được chấp thuận nếu việc đó làm phương hại đến lợi ích quốc gia của Việt Nam.
Có phải thôi quốc tịch nước ngoài không?
Có thể giữ lại quốc tích nước ngoài nếu tuân thủ quy định cụ thể tại khoản 5 Điều 23 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025.
Về nguyên tắc chung, người xin trở lại quốc tịch Việt Nam phải thôi quốc tịch nước ngoài, trừ trường hợp đặc biệt được Chủ tịch nước cho phép giữ quốc tịch nước ngoài khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Việc giữ quốc tịch nước ngoài phù hợp với pháp luật của nước đó
- Không sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; xâm hại an ninh, lợi ích quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam
Hồ sơ gồm những gì?
Hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam được quy định tại Điều 24 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025 quy định bao gồm các giấy tờ:
- Đơn xin trở lại quốc tịch Việt Nam;
- Bản sao Giấy khai sinh, Hộ chiếu hoặc giấy tờ khác có giá trị thay thế;
- Bản khai lý lịch;
- Giấy tờ chứng minh thông tin lý lịch tư pháp do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp. Giấy tờ chứng minh thông tin lý lịch tư pháp được cấp không quá 90 ngày tính đến ngày nộp hồ sơ;
- Giấy tờ chứng minh người xin trở lại quốc tịch Việt Nam đã từng có quốc tịch Việt Nam.
Nộp hồ sơ ở đâu?
Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 25 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025, cơ quan tiếp nhận hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam được phân chia theo nơi cư trú của người nộp đơn như sau:
- Đối với người đang cư trú ở Việt Nam: Nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp nơi cư trú.
- Đối với người đang cư trú ở nước ngoài: Nộp hồ sơ tại Cơ quan đại diện ngoại giao hoặc Cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước sở tại.
Trình tự giải quyết hồ sơ
Căn cứ Điều 25 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025 quy định chi tiết, trình tự giải quyết hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam trải qua các bước sau:
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Cơ quan tiếp nhận (Sở Tư pháp đối với người cư trú ở Việt Nam hoặc Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đối với người cư trú ở nước ngoài) kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của 03 bộ hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ, cấp phiếu thụ lý; nếu chưa đúng, hướng dẫn bổ sung.
Bước 2: Tra cứu, xác minh an ninh
Trong thời hạn quy định, cơ quan tiếp nhận gửi văn bản đề nghị cơ quan Công an (Công an cấp tỉnh hoặc Cục Quản lý xuất nhập cảnh – Bộ Công an) tiến hành tra cứu, xác minh về nhân thân, lý lịch an ninh của người xin trở lại quốc tịch.
Bước 3: Thẩm tra và chuyển giao hồ sơ
Sau khi nhận được kết quả xác minh từ cơ quan Công an, UBND cấp tỉnh (hoặc Cơ quan đại diện phối hợp với Bộ Ngoại giao) hoàn thành việc xem xét, đánh giá hồ sơ và gửi văn bản đề xuất kèm toàn bộ hồ sơ về Bộ Tư pháp.
Bước 4: Thẩm định tại Bộ Tư pháp
Bộ Tư pháp tiến hành thẩm định chi tiết hồ sơ. Trường hợp hồ sơ đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét.
Bước 5: Trình và ra Quyết định cuối cùng
Thủ tướng Chính phủ xem xét, trình Chủ tịch nước. Chủ tịch nước xem xét, ký Quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam. Sau khi có quyết định, cơ quan tiếp nhận thông báo và ghi nhận kết quả cho người nộp đơn.
Những lỗi hồ sơ thường gặp
Căn cứ thực tiễn áp dụng Điều 24 và Điều 25 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2025, các lỗi thường gặp khiến hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam bị từ chối hoặc kéo dài thời gian xử lý bao gồm:
- Không chứng minh được quốc tịch cũ: Người nộp đơn không cung cấp được các giấy tờ pháp lý chính thức do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp trước đây (như Giấy khai sinh, Hộ chiếu Việt Nam cũ, Quyết định cho thôi/tước quốc tịch), hoặc giấy tờ bị rách nát, tẩy xóa, không đủ giá trị pháp lý để xác nhận gốc quốc tịch Việt Nam theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 24.
- Thông tin nhân thân không thống nhất: Có sự sai lệch về họ tên, ngày tháng năm sinh, nơi sinh hoặc quê quán giữa giấy tờ Việt Nam cũ và hộ chiếu/thẻ căn cước nước ngoài hiện tại nhưng người nộp đơn chưa thực hiện thủ tục trích lục, cải chính, hoặc xin xác nhận điều chỉnh nhân thân đồng nhất trước khi nộp hồ sơ.
- Thiếu tài liệu về quốc tịch hiện tại và lý lịch tư pháp: Không nộp đầy đủ Phiếu lý lịch tư pháp do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp (hoặc giấy tờ bị quá thời hạn 90 ngày tính đến ngày nộp hồ sơ); thiếu văn bản hoặc giấy tờ chứng minh việc giữ quốc tịch nước ngoài là phù hợp với pháp luật của nước sở tại đối với trường hợp xin giữ song tịch.
Liên hệ Luật Triệu Phúc để được hỗ trợ
Trên đây là những thông tin pháp lý cơ bản liên quan đến vấn đề Quý khách đang quan tâm. Trong thực tế, tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ, điều kiện áp dụng và hướng xử lý có thể khác nhau.
Nếu Quý khách cần được tư vấn chi tiết, rà soát hồ sơ hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục pháp lý, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH Triệu Phúc để được hỗ trợ.
CÔNG TY LUẬT TNHH TRIỆU PHÚC
- Hotline tư vấn: 0906.254.568
- Hotline tranh tụng: 0961.821.254
- Email: [email protected]
- Website: https://luattrieuphuc.vn/
- Địa chỉ:
– Tòa nhà HH2 Bắc Hà, số 15 Tố Hữu, phường Thanh Xuân, Hà Nội.
– Số 9 tổ 20 (nay là số 62, ngõ 2 Hoàng Quốc Việt), phường Nghĩa Đô, Hà Nội
Luật Triệu Phúc – Đồng hành cùng Quý khách trong việc giải quyết các vấn đề pháp lý một cách rõ ràng, đúng quy định và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
