Cho thuê nhà trọ có phải đăng ký kinh doanh không?
Việc xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ chia làm 3 trường hợp theo khoản 1, 3, 4 Điều 9 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Điều 7 Nghị định 96/2024/NĐ-CP và khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP:
- Bắt buộc thành lập doanh nghiệp: Cho thuê nhà trọ vượt ngưỡng quy mô nhỏ (thực hiện qua dự án đầu tư, doanh thu trên 300 tỷ đồng/năm hoặc giao dịch trên 10 lần/năm) bắt buộc lập doanh nghiệp/hợp tác xã để xin giấy phép kinh doanh nhà trọ.
- Đăng ký hộ kinh doanh (hoặc doanh nghiệp): Cá nhân kinh doanh bất động sản quy mô nhỏ (không lập dự án, doanh thu không quá 300 tỷ đồng/năm, giao dịch không quá 10 lần/năm) hoặc kinh doanh dịch vụ lưu trú phải đăng ký hộ kinh doanh để cấp giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ (không áp dụng miễn đăng ký “thu nhập thấp” vì đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện).
- Không phải đăng ký kinh doanh: Căn cứ khoản 4 Điều 9 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, cá nhân cho thuê nhà ở, phòng trọ không nhằm mục đích kinh doanh hoặc dưới mức quy mô nhỏ thì không phải tuân thủ các quy định của Luật Kinh doanh bất động sản (được miễn xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ), nhưng vẫn phải kê khai nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Nên đăng ký hộ kinh doanh hay thành lập công ty?
Chủ cơ sở chọn mô hình xin giấy phép kinh doanh nhà trọ như sau:
| Tiêu chí | Đăng ký Hộ kinh doanh | Thành lập Doanh nghiệp (Công ty) |
| Thẩm quyền cấp phép | Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. | Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh. |
| Quy mô áp dụng | Nhà trọ quy mô nhỏ (không lập dự án, doanh thu không quá 300 tỷ/năm) hoặc dịch vụ lưu trú quy mô vừa và nhỏ. | Bắt buộc nếu kinh doanh bất động sản vượt ngưỡng quy mô nhỏ, đầu tư dự án chung cư mini nhiều tầng, chuỗi cơ sở lớn. |
| Vận hành và thuế | Quản lý trực tiếp; kê khai thuế đơn giản, miễn lệ phí môn bài và không bắt buộc xuất hóa đơn điện tử khi cho thuê BĐS. | Bộ máy chuyên nghiệp, dễ huy động vốn, xuất hóa đơn GTGT (VAT) cho khách thuê là công ty/chuyên gia. |
| Trách nhiệm tài sản | Chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cá nhân. | Công ty TNHH, Công ty cổ phần: Chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp/cổ phần sở hữu (trừ Doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn). |
Kinh doanh nhà trọ đăng ký ngành nghề nào?
Theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, khi xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ, chủ cơ sở chọn một trong hai mã ngành:
- 5520: Dịch vụ lưu trú ngắn ngày khác (Hoạt động cung cấp dịch vụ lưu trú ngắn hạn, thường là hàng ngày hoặc hàng tuần trong các phòng, nhà, căn hộ hoặc chung cư được trang bị đồ nội thất chủ yếu dành cho du khách lưu trú ngắn ngày và không cung cấp các dịch vụ cho khách hàng trực tiếp tại nơi lưu trú và rất ít dịch vụ bổ sung).
- 6810: Kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu, chủ sử dụng hoặc đi thuê (Mua, bán nhà ở và quyền sử dụng đất ở, đất không để ở; Cho thuê và vận hành nhà ở và đất ở, không để ở; Kinh doanh bất động sản khác).

Hồ sơ đăng ký kinh doanh nhà trọ gồm những gì?
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Thông tư 68/2025/TT-BTC, ngoài dữ liệu nhân thân xác thực điện tử, hồ sơ xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký: Mẫu số 01 Phụ lục II (Hộ kinh doanh) hoặc Phụ lục I Thông tư 68/2025/TT-BTC (Doanh nghiệp), ghi rõ địa điểm trọ và mã ngành 5520 hoặc 6810.
- Giấy tờ hợp pháp về địa điểm kinh doanh: Bản sao Sổ đỏ/Sổ hồng; hoặc Hợp đồng thuê/mượn nhà hợp pháp (kèm giấy tờ sở hữu của chủ nhà) nếu thuê lại để ngăn phòng cho thuê.
- Văn bản ủy quyền có công chứng/chứng thực: Nếu các thành viên hộ gia đình cùng đứng tên xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ và cử một người đại diện.
- Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi: Bắt buộc nếu thành lập doanh nghiệp.
Sau đăng ký kinh doanh còn phải kiểm tra điều kiện gì?
Sau khi được cấp giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ, chủ cơ sở phải hoàn thiện các điều kiện chuyên ngành và nghĩa vụ vận hành sau trước khi đón khách:
- Điều kiện về An ninh, trật tự (ANTT): Căn cứ khoản 22 Điều 3 Nghị định 96/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định 392/2026/NĐ-CP) và các quy định sửa đổi thủ tục tại Nghị định 58/2026/NĐ-CP, nếu cơ sở kinh doanh theo hình thức dịch vụ lưu trú (mã ngành 5520) thì phải xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự tại cơ quan Công an có thẩm quyền. (Trường hợp cho thuê nhà ở dài hạn theo hợp đồng thuê nhà thì được loại trừ, không phải xin giấy phép ANTT).
- Điều kiện về Phòng cháy và chữa cháy (PCCC): Căn cứ Điều 16, Điều 18, Điều 21 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 và Phụ lục I, Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP):

Nhà trọ, nhà ở kết hợp kinh doanh thuộc diện phải thẩm định thiết kế về PCCC theo Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP (công trình cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên) phải đáp ứng yêu cầu thiết kế PCCC theo Điều 16 và được kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC trước khi đưa vào khai thác, sử dụng theo khoản 4 Điều 18 Luật PCCC và CNCH 2024.
Cơ sở thuộc diện quản lý PCCC đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh dưới ngưỡng trên phải tuân thủ các điều kiện an toàn về PCCC (lối thoát nạn, hệ thống điện, trang bị bình chữa cháy, giải pháp ngăn cháy khu vực để xe…) theo Điều 21 Luật PCCC và CNCH 2024 và Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
- Nghĩa vụ khai báo lưu trú và nộp thuế:
Thông báo lưu trú cho người thuê qua ứng dụng VNeID hoặc Công an cấp xã theo khoản 1, khoản 2 Điều 30 Luật Cư trú 2020.
Kê khai thuế theo khoản 4 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP): miễn lệ phí môn bài và miễn thuế TNCN, GTGT nếu tổng doanh thu cho thuê từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống; vượt 1 tỷ đồng/năm thì nộp thuế TNCN 5% trên phần doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng và thuế GTGT 5% trên toàn bộ doanh thu.
Cho thuê vài phòng tại nhà khác gì kinh doanh nhà trọ quy mô lớn?
Sự khác biệt giữa việc tận dụng vài phòng trống tại nhà và kinh doanh khu nhà trọ quy mô lớn thể hiện qua 4 khía cạnh:
- Về thủ tục đăng ký và điều kiện nhà ở: Cho thuê vài phòng dư trong nhà ở sẵn có thuộc trường hợp không nhằm mục đích kinh doanh hoặc dưới mức quy mô nhỏ theo khoản 4 Điều 9 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 nên được miễn thủ tục xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ. Ngược lại, nhà trọ quy mô lớn bắt buộc phải xin giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ (hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp), đồng thời nếu đầu tư xây dựng nhà ở từ 02 tầng trở lên mà tại mỗi tầng có thiết kế, xây dựng căn hộ để cho thuê thì phải đáp ứng điều kiện về phát triển nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ của cá nhân để cho thuê theo Điều 57 Luật Nhà ở 2023.
- Về yêu cầu PCCC: Nhà ở gia đình cho thuê vài phòng chỉ cần đáp ứng điều kiện an toàn PCCC cơ bản của nhà ở riêng lẻ kết hợp kinh doanh theo Điều 21 Luật PCCC và CNCH 2024 (lối thoát nạn, bình chữa cháy, ngăn cách khu để xe). Nhà trọ quy mô lớn (từ 7 tầng hoặc tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên) phải thẩm định thiết kế PCCC, nghiệm thu và mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
- Về giấy phép ANTT: Cơ sở kinh doanh nhà trọ quy mô lớn thuộc diện dịch vụ lưu trú bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT song song với giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ (theo khoản 22 Điều 3 Nghị định 96/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định 392/2026/NĐ-CP), còn cho thuê dài hạn vài phòng tại nhà chủ yếu thực hiện thông báo lưu trú theo Điều 30 Luật Cư trú 2020.
- Về nghĩa vụ thuế: Cả hai mô hình đều áp dụng ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP), nhưng cá nhân cho thuê vài phòng tại nhà khai thuế theo hợp đồng cho thuê tài sản, còn cơ sở quy mô lớn kê khai thuế theo hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp.

Những lỗi chủ nhà trọ thường mắc trước khi hoạt động.
Có giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ nhưng thiếu Giấy chứng nhận đủ điều kiện An ninh trật tự: Cho khách vào ở ngay khi mới nhận được giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ mà chưa xin phép ANTT tại cơ quan Công an (đối với diện dịch vụ lưu trú theo khoản 22 Điều 3 Nghị định 96/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định 392/2026/NĐ-CP), dẫn đến bị xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động.
Xây dựng sai phép, tự ý ngăn phòng không đảm bảo PCCC: Xin giấy phép nhà ở riêng lẻ nhưng cải tạo thành nhiều phòng trọ khép kín thiếu lối thoát nạn và không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, vi phạm Điều 21 Luật PCCC và CNCH 2024, khiến công trình không thể nghiệm thu PCCC.
Chọn sai mô hình hoặc ghi sai mã ngành kinh doanh: Kinh doanh bất động sản vượt ngưỡng quy mô nhỏ nhưng lại đăng ký hộ kinh doanh trái với khoản 1 Điều 9 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, hoặc ghi nhầm giữa mã ngành 6810 và 5520 trên giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ.
Không ký hợp đồng thuê trọ bằng văn bản: Theo Điều 163 Luật Nhà ở 2023, hợp đồng thuê nhà ở bắt buộc lập thành văn bản. Thỏa thuận miệng khiến chủ trọ thiếu căn cứ kê khai thuế khi tổng doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng/năm (theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP) và khó quy trách nhiệm khi xảy ra sự cố cháy nổ.
Bỏ quên nghĩa vụ khai báo lưu trú và tự kiểm tra PCCC định kỳ: Kể cả khi đã có đủ giấy phép đăng ký kinh doanh nhà trọ, việc không khai báo lưu trú cho người thuê qua VNeID/Công an xã theo Điều 30 Luật Cư trú 2020 hoặc không lập sổ tự kiểm tra PCCC định kỳ sẽ bị xử phạt khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Liên hệ Luật Triệu Phúc để được hỗ trợ
Trên đây là những thông tin pháp lý cơ bản liên quan đến vấn đề Quý khách đang quan tâm. Trong thực tế, tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ, điều kiện áp dụng và hướng xử lý có thể khác nhau.
Nếu Quý khách cần được tư vấn chi tiết, rà soát hồ sơ hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục pháp lý, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH Triệu Phúc để được hỗ trợ.
CÔNG TY LUẬT TNHH TRIỆU PHÚC
- Hotline tư vấn: 0906.254.568
- Hotline tranh tụng: 0961.821.254
- Email: [email protected]
- Website: https://luattrieuphuc.vn/
Luật Triệu Phúc – Đồng hành cùng Quý khách trong việc giải quyết các vấn đề pháp lý một cách rõ ràng, đúng quy định và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
