Giấy ly hôn là gì? Cách xin bản sao khi bị mất

Giấy ly hôn là gì? Mất bản án, quyết định ly hôn phải làm gì?

“Ly hôn xong Tòa án cấp giấy ly hôn hay giấy gì?” là thắc mắc khá phổ biến. Trên thực tế, pháp luật không quy định một loại giấy tờ có tên chính thức là “Giấy chứng nhận ly hôn” hay “Giấy ly hôn” được cấp riêng như giấy chứng nhận kết hôn.

Tùy trường hợp, kết quả giải quyết việc ly hôn của Tòa án được thể hiện bằng bản án ly hôn hoặc quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự. Đây mới là những văn bản có ý nghĩa pháp lý trong việc xác định quan hệ hôn nhân đã chấm dứt.

Theo Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình, quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Quy định này hiện được thể hiện trong Văn bản hợp nhất Luật Hôn nhân và gia đình – Cổng thông tin điện tử Chính phủ

1. Giấy ly hôn là gì?

“Giấy ly hôn” là cách gọi thông thường của người dân đối với văn bản của Tòa án ghi nhận việc vợ, chồng đã ly hôn. Đây không phải tên gọi chính thức của một loại giấy tờ độc lập trong pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Việc xác định chính xác “giấy ly hôn” là văn bản nào phải căn cứ vào cách thức ly hôn và kết quả giải quyết của Tòa án.

Nếu vụ việc được giải quyết theo hướng một bên yêu cầu ly hôn và Tòa án xét xử thì kết quả được thể hiện bằng bản án. Nếu hai vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn và đáp ứng điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn thì kết quả được thể hiện bằng quyết định của Tòa án.

Điểm quan trọng là không nên nhầm “giấy ly hôn” với đơn mà một bên hoặc cả hai bên gửi đến Tòa án. Đơn yêu cầu/đơn khởi kiện chỉ là tài liệu để bắt đầu việc giải quyết vụ việc; bản án hoặc quyết định của Tòa án mới là văn bản thể hiện kết quả giải quyết ly hôn.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng không đặt ra việc sau khi ly hôn phải có thêm một loại “giấy chứng nhận ly hôn” riêng biệt để thay thế bản án hoặc quyết định của Tòa án. Việc chấm dứt quan hệ hôn nhân được xác định theo bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.

2. Ly hôn đơn phương và thuận tình nhận giấy tờ gì?

Sự khác nhau giữa hai trường hợp này là vấn đề cần lưu ý, bởi văn bản cuối cùng mà Tòa án ban hành không giống nhau.

Đối với ly hôn theo yêu cầu của một bên. Trong trường hợp một bên yêu cầu ly hôn mà không thuộc trường hợp hai bên cùng yêu cầu công nhận thuận tình, Tòa án giải quyết theo trình tự tố tụng tương ứng và có thể đưa vụ án ra xét xử. Kết quả giải quyết được thể hiện bằng bản án. Trong bản án, Tòa án có thể giải quyết các vấn đề liên quan như quan hệ hôn nhân, việc nuôi con, cấp dưỡng, tài sản và các yêu cầu khác nếu có.Vì vậy, khi người dân nói “Tòa cấp giấy ly hôn”, trong trường hợp này về bản chất họ đang nói đến bản án ly hôn của Tòa án.

Đối với thuận tình ly hôn. Trường hợp hai vợ chồng cùng tự nguyện ly hôn và thỏa thuận được các vấn đề theo quy định pháp luật, Tòa án có thể ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự. Do đó, trong trường hợp này, văn bản cần lưu giữ không phải là một “giấy chứng nhận ly hôn” riêng mà là quyết định của Tòa án. Các quy định tố tụng về giải quyết vụ việc hôn nhân và gia đình được quy định trong Bộ luật Tố tụng dân sự – Cổng thông tin điện tử Chính phủ.

3. Giấy tờ ly hôn có hiệu lực từ khi nào?

Đây là điểm quan trọng bởi ngày Tòa án ra văn bản và ngày quan hệ hôn nhân chính thức chấm dứt không phải lúc nào cũng được hiểu là một. Theo Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình, quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Đồng thời, Tòa án có trách nhiệm gửi bản án, quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật cho cơ quan đã thực hiện việc đăng ký kết hôn để ghi vào sổ hộ tịch. Vì vậy, khi xác định một người đã chính thức chấm dứt quan hệ hôn nhân hay chưa, không nên chỉ nhìn vào ngày ký hoặc ngày nhận văn bản mà cần xác định văn bản đó đã có hiệu lực pháp luật hay chưa.

Đối với bản án, cần xem xét loại bản án và tình trạng kháng cáo, kháng nghị theo quy định tố tụng. Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật là cơ sở để các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan thực hiện quyền, nghĩa vụ theo nội dung được Tòa án quyết định. Bởi vậy, nếu cần sử dụng giấy tờ ly hôn cho một thủ tục khác, người dân nên kiểm tra chính xác số, ngày, loại văn bản và tình trạng hiệu lực thay vì chỉ cung cấp thông tin rằng mình “đã ra Tòa ly hôn”.

4. Giấy ly hôn dùng để làm gì?

Bản án hoặc quyết định ly hôn không chỉ có ý nghĩa xác nhận quan hệ vợ chồng đã chấm dứt mà còn có thể được sử dụng trong nhiều giao dịch, thủ tục cần chứng minh tình trạng hôn nhân hoặc các quyền, nghĩa vụ đã được Tòa án giải quyết.

– Dùng để chứng minh tình trạng hôn nhân. Khi một người đã ly hôn, bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật là căn cứ quan trọng để chứng minh quan hệ hôn nhân trước đó đã chấm dứt. Điều này đặc biệt cần thiết khi thực hiện các thủ tục mà cơ quan có thẩm quyền yêu cầu làm rõ tình trạng hôn nhân.

– Dùng khi thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn mới. Sau khi bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực, người đã ly hôn về nguyên tắc không còn trong quan hệ hôn nhân với người cũ.Trong trường hợp thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn mới, giấy tờ chứng minh việc ly hôn có thể được sử dụng khi cơ quan có thẩm quyền cần xác định tình trạng hôn nhân của người đăng ký.

– Dùng để chứng minh các nội dung Tòa án đã giải quyết. Bản án hoặc quyết định ly hôn còn có thể ghi nhận các nội dung liên quan đến con chung, cấp dưỡng, tài sản hoặc những yêu cầu khác của các bên. Do đó, văn bản này có thể cần thiết khi một bên phải chứng minh quyền hoặc nghĩa vụ của mình theo nội dung Tòa án đã quyết định.

Nói cách khác, “giấy ly hôn” không chỉ đơn thuần là giấy xác nhận hai người đã chia tay về mặt pháp lý. Bản án hoặc quyết định ly hôn là văn bản pháp lý chứa kết quả giải quyết của Tòa án, vì vậy cần được bảo quản cẩn thận.

5. Mất giấy ly hôn phải làm gì?

Trường hợp làm mất bản án hoặc quyết định ly hôn, trước hết cần xác định đây là vấn đề về giấy tờ lưu giữ, không phải việc quan hệ hôn nhân bị mất hiệu lực. Việc thất lạc bản chính không làm cho quan hệ hôn nhân đã được Tòa án giải quyết quay trở lại. Nếu bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực thì hiệu lực pháp lý của việc ly hôn vẫn được xác định theo quy định pháp luật. Người đã làm mất giấy tờ có thể liên hệ Tòa án đã giải quyết vụ việc hoặc đơn vị đang lưu giữ hồ sơ theo thẩm quyền, tổ chức hiện hành để đề nghị cấp bản sao, trích sao hoặc tài liệu phù hợp với nhu cầu sử dụng. Tòa án nhân dân tối cao hiện có hệ thống đăng ký trực tuyến để người dân thực hiện yêu cầu cấp sao bản án, tài liệu trong hồ sơ vụ án. Hệ thống cho phép người yêu cầu cung cấp thông tin như số bản án/quyết định, ngày tháng, tên Tòa án đã giải quyết hoặc các thông tin liên quan để phục vụ việc xác định hồ sơ Hệ thống cấp sao bản án, tài liệu – Tòa án nhân dân tối cao

Theo hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao, trường hợp yêu cầu không thuộc đơn vị tiếp nhận thì có thể được chuyển đến đơn vị có thẩm quyền giải quyết. Vì vậy, nếu không còn nhớ chính xác nơi lưu hồ sơ, người yêu cầu có thể cung cấp càng đầy đủ thông tin về vụ việc càng tốt để cơ quan có thẩm quyền xác định hồ sơ. 

Hồ sơ cần chuẩn bị

Khi yêu cầu cấp lại hoặc cấp bản sao, người yêu cầu nên chuẩn bị các thông tin giúp Tòa án tra cứu hồ sơ, chẳng hạn:

• Họ và tên của vợ, chồng trong vụ việc;
• Thời điểm hoặc năm Tòa án giải quyết ly hôn;
• Tên Tòa án đã giải quyết;
• Số bản án hoặc quyết định, nếu còn nhớ;
• Ngày ban hành bản án hoặc quyết định, nếu có;
• Các thông tin khác liên quan đến vụ việc để hỗ trợ việc tìm kiếm hồ sơ.

Tùy loại yêu cầu và quy định đang được áp dụng tại thời điểm thực hiện, Tòa án có thể yêu cầu thêm giấy tờ hoặc thông tin xác minh. Vì vậy, không nên mặc định mọi trường hợp đều sử dụng một bộ hồ sơ giống nhau.

Nộp yêu cầu ở đâu?

Nguyên tắc dễ hiểu nhất là xác định Tòa án đã giải quyết vụ việc ly hôn và nơi đang quản lý, lưu giữ hồ sơ.

Trong trường hợp không nhớ chính xác số bản án hoặc quyết định, người dân có thể dựa vào tên của các bên, thời gian giải quyết và Tòa án đã thụ lý để hỗ trợ việc tra cứu.

Tòa án nhân dân tối cao cũng cung cấp hệ thống quản lý, tra cứu thông tin vụ án, trong đó có thể tìm kiếm theo loại vụ việc, tên đương sự, số bản án/quyết định, ngày tháng và Tòa án.

Việc lựa chọn đúng cơ quan lưu giữ hồ sơ sẽ giúp việc xin bản sao hoặc trích sao thuận lợi hơn, đặc biệt đối với những vụ việc đã được giải quyết từ nhiều năm trước.

6. Những nhầm lẫn thường gặp về giấy ly hôn

“Giấy ly hôn” có phải là đơn ly hôn không? -> Không. Đơn ly hôn là tài liệu do người có yêu cầu gửi đến Tòa án để đề nghị giải quyết việc ly hôn. Đây không phải là văn bản chứng minh quan hệ hôn nhân đã chấm dứt. Sau khi Tòa án giải quyết, kết quả được thể hiện bằng bản án hoặc quyết định theo từng trường hợp.

“Giấy ly hôn” có phải là giấy xác nhận tình trạng hôn nhân không? -> Không. Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân và bản án, quyết định ly hôn là những loại giấy tờ khác nhau, được sử dụng trong những trường hợp khác nhau. Bản án hoặc quyết định ly hôn là văn bản thể hiện kết quả giải quyết của Tòa án. Trong khi đó, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân là giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền về hộ tịch cấp nhằm xác nhận tình trạng hôn nhân theo quy định.

Mất bản án, quyết định ly hôn có phải ly hôn lại không? -> Không. Việc mất bản án hoặc quyết định chỉ là mất giấy tờ đang được lưu giữ. Nếu bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì quan hệ hôn nhân đã chấm dứt theo quy định tại Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình. Người dân không phải thực hiện lại việc ly hôn chỉ vì làm mất văn bản. Vấn đề cần giải quyết là xác định hồ sơ và đề nghị Tòa án cấp bản sao, trích sao hoặc tài liệu phù hợp khi có nhu cầu sử dụng.

Có phải Tòa án cấp một “giấy chứng nhận ly hôn” riêng không? -> Không nên hiểu theo cách này. Pháp luật xác định việc chấm dứt quan hệ hôn nhân dựa trên bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật. Vì vậy, khi cần chứng minh đã ly hôn, cần xác định đúng loại văn bản Tòa án đã ban hành thay vì tìm một loại giấy tờ có tên “giấy chứng nhận ly hôn”.

Kết luận

“Giấy ly hôn” là cách gọi phổ biến, nhưng không phải tên chính thức của một loại giấy tờ riêng do Tòa án cấp. Tùy trường hợp, người đã ly hôn sẽ có bản án ly hôn hoặc quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự.

Điều quan trọng nhất là quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ khi bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật. Nếu làm mất văn bản, người dân không phải ly hôn lại mà có thể liên hệ Tòa án có thẩm quyền để đề nghị cấp bản sao, trích sao hoặc tài liệu cần thiết.

Liên hệ Luật Triệu Phúc để được hỗ trợ

Trên đây là những thông tin pháp lý cơ bản liên quan đến vấn đề Quý khách đang quan tâm. Trong thực tế, tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ, điều kiện áp dụng và hướng xử lý có thể khác nhau.

Nếu Quý khách cần được tư vấn chi tiết, rà soát hồ sơ hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục pháp lý, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH Triệu Phúc để được hỗ trợ.

CÔNG TY LUẬT TNHH TRIỆU PHÚC

• Hotline tư vấn: 0906.254.568
• Hotline tranh tụng: 0961.821.254
• Email: [email protected]
• Website: https://luattrieuphuc.vn/
• Địa chỉ: Tòa nhà HH2 Bắc Hà, số 15 Tố Hữu, phường Thanh Xuân, Hà Nội./  Số 9 tổ 20 (nay là số 62, ngõ 2 Hoàng Quốc Việt), phường Nghĩa Đô, Hà Nội.